Laatst bijgewerkt: 25 maart 2026

Bodemkaart — Basisregistratie Ondergrond

Wie levert de data?

De bodemkaart is samengesteld door Wageningen Environmental Research (Alterra) en ontsloten via de Basisregistratie Ondergrond (BRO) en PDOK.

Wat zegt de data?

De sectie Bodemkaart in het rapport toont:

Gegeven Betekenis
Bodemtype Classificatie van de bodem op basis van ontstaanswijze en samenstelling
Bodemprofiel Officiële profielnaam uit de Nederlandse bodemclassificatie
Hellingsklasse De helling van het terrein, ingedeeld in klassen
Bodemkundig belang Of het perceel in een gebied van bijzonder bodemkundig belang ligt

Termen uitgelegd

Bodemtype

Het bodemtype is de classificatie van de bodem volgens het Nederlandse bodemclassificatiesysteem. De naam beschrijft de bodemsoort en het moedermateriaal. Hoofdgroepen zijn onder meer:

  • Podzolgronden — zandbodems met uitspoelingslagen (bijv. "Veldpodzolgronden; lemig fijn zand"). Veel voorkomend op de zandgronden van Oost- en Zuid-Nederland.
  • Kleigronden — zware, vruchtbare bodems (bijv. "Poldervaaggronden; zware klei"). Veel voorkomend in het rivierengebied en polders.
  • Veengronden — bodems met een dikke laag organisch materiaal (bijv. "Koopveengronden"). Veel voorkomend in het westen van Nederland.
  • Eerdgronden — bodems met een donkere, humusrijke bovenlaag (bijv. "Enkeerdgronden; leemarm en zwak lemig fijn zand").
  • Grondwatergronden — bodems sterk beïnvloed door grondwater (bijv. "Beekeerdgronden").
  • Vaaggronden — jonge bodems zonder duidelijke profielontwikkeling.

De volledige classificatie omvat tientallen bodemtypen. Het rapport toont de officiële benaming zoals geregistreerd in de BRO.

Hellingsklasse

De hellingsklasse geeft de helling van het terrein aan. De BRO hanteert de volgende klassen:

Klasse Betekenis Helling
A Vlak 0–2%
B Zwak hellend 2–5%
C Hellend 5–8%
D Sterk hellend 8–16%
E Steil 16–25%
F Zeer steil > 25%
Niet opgenomen Niet gekarteerd (gangbaar in vlak Nederland) —

In het grootste deel van Nederland is het terrein vlak en wordt "Niet opgenomen" getoond.

Bodemkundig belang

Een bodemkundig belanggebied is een zone die door de bodemkartering apart is aangemerkt omdat de bodem daar niet (meer) representatief is voor de oorspronkelijke kartering. Mogelijke waarden zijn bijv. "Bebouwd gebied", "Water" of "Niet gekarteerd". Wanneer dit veld leeg is, valt het perceel buiten een dergelijk gebied en is de reguliere bodemkartering van toepassing.

Impact: Wanneer een perceel binnen een bodemkundig belanggebied valt (bijv. "Bebouwd gebied"), betekent dit dat de oorspronkelijke bodemkartering niet meer betrouwbaar is — de bodem is verstoord door bebouwing, ophoging of afgravingen. In dat geval:

  • Zijn de getoonde bodemgegevens indicatief en niet representatief voor de werkelijke situatie
  • Is een aanvullend bodemonderzoek (NEN 5740) extra relevant bij bouwplannen
  • Kan de feitelijke draagkracht en samenstelling afwijken van de kaartgegevens

Impact op het perceel

  • Funderingseisen — de bodemgesteldheid beïnvloedt funderingseisen bij bouw. Veen- en kleigronden vereisen vaak zwaardere (en duurdere) funderingen. Relevant bij de Omgevingswet.
  • Bodemonderzoek — bij bestemmingswijziging of bouwplannen kan nader bodemonderzoek verplicht zijn op grond van de Wet bodembescherming (NEN 5740 norm).
  • Bodemkundig belanggebied — als het perceel hierbinnen valt, zijn de bodemkaartgegevens minder betrouwbaar en is aanvullend onderzoek extra aan te raden.
  • Taxaties — bodemkwaliteit en draagkracht beïnvloeden de grondwaarde.
  • Landbouw — het bodemtype bepaalt de geschiktheid voor agrarisch gebruik en drainage.

Actualiteit

De bodemkaart 1:50.000 is een eenmalige kartering die niet regelmatig wordt bijgewerkt. Wel wordt de BRO continu aangevuld met nieuwe boringen en sonderingen.

Nauwkeurigheid & betrouwbaarheid

De bodemkaart is gekarteerd op schaal 1:50.000. Dit betekent dat de data niet op perceelniveau nauwkeurig is, maar een regionaal beeld geeft van de bodemgesteldheid.

Aspect Toelichting
Schaal 1:50.000 — één kaartcentimeter komt overeen met 500 meter. Grenzen tussen bodemtypen zijn geleidelijke overgangen, geen scherpe lijnen.
Eenmalige kartering De bodemkaart is tussen 1960 en 2000 samengesteld en niet systematisch bijgewerkt. In gebieden met grondverzet, ophoging of bebouwing kan de werkelijke bodem afwijken.
Bebouwd gebied In bebouwd gebied is de oorspronkelijke bodem vaak verstoord. De kaart toont dan "Bebouwd gebied" zonder bodemclassificatie.
Juridische status De bodemkaart is informatief en niet juridisch bindend. Voor bouwvergunningen of transacties is een verkennend bodemonderzoek (NEN 5740) nodig.

Let op: De bodemkaart geeft een indicatief beeld. Voor specifieke bouwplannen, funderingsadviezen of milieuonderzoek is altijd een actueel bodemonderzoek ter plaatse nodig.

Meer informatie