Omgevingstermen
Begrippen uit de secties Leefbaarheid, Luchtkwaliteit en Omgevingsfactoren van het perceelinformatie rapport.
Luchtkwaliteit
Wat is het?
De sectie Luchtkwaliteit toont de concentraties van fijnstof (PM10) en stikstofdioxide (NO2) nabij het perceel. De data komt van het RIVM en is gebaseerd op het Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit (NSL).
Termen
- PM10 (fijnstof) — fijne deeltjes kleiner dan 10 micrometer. Bronnen: verkeer, industrie, landbouw, houtstook.
- NO2 (stikstofdioxide) — gas dat vrijkomt bij verbranding. Belangrijkste bron: wegverkeer.
- μg/m³ — microgram per kubieke meter. De eenheid voor luchtverontreinigingsconcentraties.
- EU-grenswaarde — de wettelijke maximale jaargemiddelde concentratie (40 μg/m³ voor zowel PM10 als NO2).
- WHO-richtlijn — de strengere gezondheidsrichtlijn van de Wereldgezondheidsorganisatie (PM10: 15 μg/m³, NO2: 10 μg/m³).
Beoordeling in het rapport
| Beoordeling | PM10 | NO2 |
|---|---|---|
| Goed | ≤ 20 μg/m³ | ≤ 20 μg/m³ |
| Matig | 20-30 μg/m³ | 20-30 μg/m³ |
| Onvoldoende | 30-40 μg/m³ | 30-40 μg/m³ |
| Slecht | > 40 μg/m³ | > 40 μg/m³ |
Slaapverstoring
Wat is het?
Slaapverstoring toont het percentage buurtbewoners dat slaapverstoring ervaart door nachtelijk geluid. De data komt van het RIVM en wordt gemeten op buurtniveau.
Bronnen in het rapport
| Bron | Wat het is |
|---|---|
| Wegverkeer | Slaapverstoring door nachtelijk wegverkeer |
| Trein | Slaapverstoring door nachtelijke treinpassages |
| Vliegverkeer | Slaapverstoring door nachtelijke vliegbewegingen |
Tevredenheid buurtbewoners
Wat is het?
Het rapport toont drie tevredenheidsindicatoren op buurtniveau, gebaseerd op bewonersonderzoek van het RIVM. De waarden worden als percentage weergegeven met visuele score cards.
| Indicator | Wat het meet |
|---|---|
| Tevredenheid woning | % bewoners tevreden met hun eigen woning |
| Tevredenheid woonomgeving | % bewoners tevreden met de directe woonomgeving |
| Tevredenheid groenvoorziening | % bewoners tevreden met het beschikbare groen in de buurt |
Verkeersveiligheid (Pro/Premium)
Wat is het?
Het rapport toont het percentage bewoners dat het verkeer veilig vindt in de buurt. Dit is beschikbaar in de Pro en Premium producten.
| Indicator | Wat het meet |
|---|---|
| Verkeer veilig in buurt | % bewoners dat verkeer veilig vindt binnen de buurt |
| Verkeer veilig buiten buurt | % bewoners dat verkeer veilig vindt buiten de buurt |
Geluidshinder
Wat is het?
Geluidshinder is de mate van geluidsbelasting op een locatie. De data komt van het RIVM en wordt gemeten op buurtniveau. Het rapport toont het percentage bewoners met geluidshinder en de bronverdeling.
Termen
- dB Lden — Decibel Level day-evening-night. De Europese standaardmaat voor geluidsbelasting over een heel etmaal. Avondgeluid (19-23u) telt +5 dB zwaarder, nachtgeluid (23-07u) +10 dB.
- Voorkeursgrenswaarde — het geluidsniveau waaronder geen maatregelen nodig zijn. De grens verschilt per bron: 48 dB (wegverkeer), 55 dB (spoor), 50 dB (industrie).
- Maximale grenswaarde — het geluidsniveau waarboven woningbouw niet is toegestaan, zelfs niet met ontheffing.
Bronnen in het rapport
| Bron | Wat het is |
|---|---|
| Wegverkeer | Geluid van auto's, vrachtwagens en motoren op nabije wegen |
| Trein | Geluid van treinverkeer op nabijgelegen spoorlijnen |
| Vliegverkeer | Geluid van vliegtuigen (met name nabij luchthavens) |
| Windturbine | Geluid van windturbines in de omgeving |
Juridische impact
Volgens de Wet geluidhinder en het Besluit geluidhinder:
- < 48 dB Lden — geen maatregelen nodig
- 48–63 dB Lden — hogere waarde kan worden verleend door de gemeente, mits onderbouwd
- > 63 dB Lden — woningbouw is in principe niet toegestaan zonder ontheffing en extra geluidsisolatie (dove gevel)
Geurhinder
Wat is het?
Geurhinder geeft aan welke geurbronnen actief zijn in de gemeente. De data komt van het RIVM en wordt gemeten op gemeenteniveau. Het rapport toont per bron het percentage geuroverlast.
Bronnen in het rapport
| Bron | Wat het is |
|---|---|
| Houtkachel | Geuroverlast door houtstook (open haarden, kachels) |
| Industrie | Geur van industriële processen (bijv. chemie, voedselverwerking) |
| Landbouw | Geur van agrarische bedrijven (mest, veeteelt) |
| Rioolwaterzuivering | Geur van waterzuiveringsinstallaties |
| Verkeer | Uitlaatgassen van voertuigen (algemeen) |
| Wegverkeer | Specifiek gerelateerd aan wegverkeer |
Juridische impact
Bij ruimtelijke plannen nabij geurbronnen moet de gemeente toetsen aan de Wet geurhinder en veehouderij en de Omgevingswet. Hoge geurbelasting kan leiden tot:
- Afwijzing van bestemmingsplanwijzigingen
- Eisen aan minimale afstand tussen woningbouw en geurbronnen
- Verplicht geuronderzoek bij vergunningaanvragen
Gevaarcontouren en aandachtsgebieden
Wat is het?
Data uit het Register Externe Veiligheid (REV) over risico's van gevaarlijke stoffen nabij het perceel.
Termen
- Gevaarcontour — een zone rond een risicobron waarbinnen het plaatsgebonden risico (PR) een bepaalde grenswaarde overschrijdt (bijv. PR 10⁻⁶ per jaar).
- Aandachtsgebied — een zone waar het bevoegd gezag bij bouwplannen specifieke risico's moet meewegen.
- EV-activiteit — een activiteit waarbij gevaarlijke stoffen worden opgeslagen of verwerkt (bijv. tankstation met LPG, chemische fabriek).
- Basisnet — het netwerk van wegen, spoor en vaarwegen voor vervoer van gevaarlijke stoffen (Wet basisnet).
- Buisleiding — ondergrondse leiding voor transport van gas, olie of chemicaliën.
- Plaatsgebonden risico (PR) — de kans per jaar dat een persoon op een vaste plek overlijdt. De wettelijke norm is PR 10⁻⁶ (één op een miljoen).
- Risicowaarde — de berekende kans, bijv. "10⁻⁶ per jaar".
Typen aandachtsgebied
| Type | Risico |
|---|---|
| Brand | Risico op brand door nabije activiteiten met brandbare stoffen |
| Explosie | Risico op explosie (drukgolf) |
| Gifwolk | Risico op blootstelling aan een giftige gaswolk |
Juridische impact
Op grond van de Omgevingswet en het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl):
- Binnen een gevaarcontour (PR 10⁻⁶) is woningbouw verboden (art. 5.14 Bkl)
- Binnen een aandachtsgebied moet het bevoegd gezag extra maatregelen overwegen (art. 5.15 Bkl)
Leefbaarheid
Wat is het?
De Leefbaarometer meet de leefbaarheid van de buurt op basis van circa 100 indicatoren.
Dimensies in het rapport
| Dimensie | Wat het meet |
|---|---|
| Fysieke omgeving | Kwaliteit van gebouwen, groenvoorziening, verkeersinfrastructuur |
| Sociale omgeving | Bevolkingssamenstelling, sociale cohesie, werkloosheid |
| Veiligheid | Criminaliteit, overlast, verkeersongevallen |
| Voorzieningen | Nabijheid van winkels, scholen, zorgvoorzieningen, openbaar vervoer |
| Woningen | Woningkwaliteit, woningtype, eigendomsverhouding |
| Ontwikkeling | Trend t.o.v. vorige meting: "Vooruitgang" of "Achteruitgang" |
Scoreschaal
| Score | Beoordeling |
|---|---|
| 0 | Onbekend |
| 1 | Zeer onvoldoende |
| 2 | Ruim onvoldoende |
| 3 | Onvoldoende |
| 4 | Zwak |
| 5 | Voldoende (landelijk gemiddelde) |
| 6 | Ruim voldoende |
| 7 | Goed |
| 8 | Zeer goed |
| 9 | Uitstekend |
Energielabel
Wat is het?
Het energielabel geeft de energieprestatie van een gebouw aan. De schaal loopt van A++++ (meest zuinig) tot G (minst zuinig):
A++++ · A+++ · A++ · A+ · A · B · C · D · E · F · G
De data komt van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) via het RIVM.
Juridische impact
- Sinds 2023 is een geldig energielabel verplicht bij verkoop of verhuur (Besluit energieprestatie gebouwen)
- Label C of hoger is verplicht voor kantoorgebouwen groter dan 100 m²
- Het label beïnvloedt de WOZ-waarde en verkoopprijs
- Energielabels zijn te raadplegen via EP-online